ΜΑΘΗΜΑ 2: ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Σκοπός:

Το μάθημα επιδιώκει να ενημερώσει τους μαθητές και τις μαθήτριες με μέτρα που λαμβάνονται για προσαρμογή του αγροτικού τομέα στην κλιματική αλλαγή στην Κύπρο και στην ΕΕ. Μέσα από μελέτη έργων που χρηματοδοτήθηκαν μέσω της ΚΑΠ επιδιώκεται να αντιληφθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες τη σημασία της ύπαρξης ενός κοινού ευρωπαϊκού προγράμματος για τη βιωσιμότητα τόσο του αγροτικού τομέα όσο και της πρόσβασης των πολιτών σε ποιοτικά και επαρκή τρόφιμα.

Στόχοι:

Οι μαθητές και οι μαθήτριες επιδιώκεται να:

  1. Κατανοήσουν ότι η κλιματική αλλαγή δημιουργεί την ανάγκη για προσαρμογή του αγροτικού τομέα
  2. Αντιληφθούν την αναγκαιότητα προσαρμογής της αγροτικής παραγωγής στην κλιματική αλλαγή
  3. Ενημερωθούν σχετικά με μέτρα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι αγρότες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή (π.χ. ψηφιακές τεχνολογίες, συστήματα διαχείρισης αγροτικών αποβλήτων, ανακύκλωση νερού, παραγωγή ενέργειας από βιοαέριο).
  4. Αντιληφθούν τοn ρόλο της ΚΑΠ στο να βοηθήσει τους αγρότες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή
  5. Γνωρίσουν έργα τα οποία έχουν χρηματοδοτηθεί από την ΚΑΠ στην Κύπρο με στόχο την προσαρμογή αγροτικών δραστηριοτήτων στην κλιματική αλλαγή
  6. Αντιληφθούν τη σημασία της ύπαρξης ενός κοινού μηχανισμού στήριξης των αγροτών στην ΕΕ όσον αφορά την προσαρμογή τους στην κλιματική αλλαγή.

Υλικά και Μέσα:

  • ΗΥ και σύνδεση στο διαδίκτυο
  • Οι καρτέλες όπως παρατίθενται στην πορεία εργασίας του μαθήματος
  • Ψηφιακό υλικό «Μια βόλτα στη φάρμα Αμελί» [Διαθέσιμο στο https://sway.office.com/ueKFbvZqVzfORy61?ref=Link&loc=play]

Ηλικιακή ομάδα: Γυμνάσιο

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ:

Οι αγροτικοί τομείς αντιμετωπίζουν την τεράστια πρόκληση να τροφοδοτήσουν τον αυξανόμενο πληθυσμό της Γης εν μέσω κλιματικής αλλαγής. Οι επιπτώσεις των αυξανόμενων και συχνότερων μεταβολών στο κλίμα, καθώς και τα πιο ακραία και συχνά καιρικά φαινόμενα θέτουν σε κίνδυνο την αγροτική πολιτική, τις υποδομές και την πρόσβαση των ανθρώπων σε αγαθά.

Οι αγρότες, οι κτηνοτρόφοι, οι ψαράδες και οι δασοκόμοι της κοινότητας εξαρτώνται από δραστηριότητες που είναι στενά και άρρηκτα συνδεδεμένες με το κλίμα. Είναι αυτοί που επηρεάζονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, έχουν όμως τα απαραίτητα μέσα να την αντιμετωπίσουν; Απαιτείται, συνεπώς, βαθύς μετασχηματισμός στο παγκόσμιο σύστημα τροφίμων και αγροτικής παραγωγής, για να διασφαλιστεί ότι ενισχύεται η προσαρμοστική ικανότητα των μικροκαλλιεργητών και ότι οι χώρες μεταβαίνουν προς μορφές ανάπτυξης που είναι ανθεκτικότερες στο κλίμα. Είναι σημαντικό να αναληφθεί δράση ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη διατροφή και η βιώσιμη αγροτική παραγωγή (FAO, 2016).

H KΑΠ συμβάλλει στον επαναπροσανατολισμό των τροφίμων και των γεωργικών συστημάτων σε περιοχές στις οποίες εκτίθενται περισσότερο σε κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα, με σαφή εστίαση στη στήριξη των μικρών αγροτών. Τα προσαρμοστικά μέτρα (τόσο σε επίπεδο αγροκτήματος όσο και σε τομεακό επίπεδο) στη γεωργία περιλαμβάνουν τεχνολογικές λύσεις, προσαρμογές στη διαχείριση ή τις δομές των εκμεταλλεύσεων και πολιτικές αλλαγές, όπως την δημιουργία και εφαρμογή σχεδίων προσαρμογής.

Όσον αφορά την προσαρμογή σε επίπεδο αγροκτήματος, πιθανές βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προσαρμοστικές λύσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • προσαρμογή του χρονοδιαγράμματος των αγροκτημάτων, όπως είναι οι αλλαγές στις περιόδους φύτευσης ή σποράς.
  • τεχνικές λύσεις, όπως η προστασία των οπωρώνων από βλάβες από παγετό ή βελτίωση συστημάτων αερισμού και ψύξης σε καταφύγια ζώων ·
  • επιλογή καλλιεργειών και ποικιλιών καλύτερα προσαρμοσμένων στο αναμενόμενο μήκος της καλλιεργητικής περιόδου και τη διαθεσιμότητα νερού και πιο ανθεκτικών σε νέες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας ·
  • προσαρμογή των καλλιεργειών με τη βοήθεια της υπάρχουσας γενετικής ποικιλομορφίας και των νέων δυνατοτήτων που προσφέρει η βιοτεχνολογία ·
  • βελτίωση της αποτελεσματικότητας του ελέγχου παρασίτων και ασθενειών μέσω, για παράδειγμα, καλύτερης παρακολούθησης, διαφοροποιημένων εναλλαγών καλλιεργειών ή ολοκληρωμένων μεθόδων διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών ·
  • πιο αποτελεσματική χρήση του νερού μειώνοντας τις απώλειες, βελτιώνοντας τις πρακτικές άρδευσης και ανακυκλώνοντας ή αποθηκεύοντας νερό.
  • βελτίωση της διαχείρισης του εδάφους με την αύξηση της κατακράτησης νερού για τη διατήρηση της υγρασίας του εδάφους και τη διαχείριση του τοπίου, όπως η διατήρηση χαρακτηριστικών τοπίου που παρέχουν καταφύγιο στα ζώα ·
  • εισαγωγή περισσότερων ανθεκτικών στη θερμότητα φυλών ζώων και προσαρμογή των διατροφικών μοτίβων των ζώων υπό συνθήκες θερμικού στρες.

Η προσαρμογή σε τομεακό επίπεδο μπορεί να περιλαμβάνει:

  • προσδιορισμό ευάλωτων περιοχών και τομέων και αξιολόγηση των αναγκών και ευκαιριών για αλλαγή καλλιεργειών και ποικιλιών ως απάντηση στις κλιματικές τάσεις ·
  • υποστήριξη της γεωργικής έρευνας και της πειραματικής παραγωγής με στόχο την επιλογή των καλλιεργειών και την ανάπτυξη ποικιλιών που ταιριάζουν καλύτερα σε νέες συνθήκες ·
  • οικοδόμηση προσαρμοστικής ικανότητας μέσω της ευαισθητοποίησης και της παροχής σημαντικών πληροφοριών και συμβουλών για τη διαχείριση των εκμεταλλεύσεων.

Πηγές:

FAO (2016). Adapting agriculture to climate change. [Available at: http://www.fao.org/3/a-i6398e.pdf]

European Commission: The CAP and Climate Change. [Available at: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/sustainability/environmental-sustainability/climate-change_en#relatedlinks]

ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Δραστηριότητες

Το περιεχόμενο της παρούσας σελίδας απηχεί τις απόψεις του συντάκτη/της συντάκτριας μόνο, ο οποίος/η οποία φέρει την αποκλειστική ευθύνη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει καμία ευθύνη για τη χρήση των πληροφοριών που περιέχει