ΜΑΘΗΜΑ 2: ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ – ΤΙ ΘΑ ΦΑΜΕ ΣΗΜΕΡΑ;

ΜΑΘΗΜΑ 5: ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ – ΤΙ ΘΑ ΦΑΜΕ ΣΗΜΕΡΑ; ΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΟΥ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΕΠΑΡΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΣΦΑΛΩΝ, ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ, ΠΡΟΣΙΤΩΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ.

Σκοπός: Οι μαθητές/μαθήτριες να αντιληφθούν τη στενή διασύνδεση της υγείας, των οικοσυστημάτων, των αλυσίδων εφοδιασμού, των καταναλωτικών προτύπων και των πλανητικών ορίων και ότι η στροφή σ’ ένα βιώσιμο σύστημα τροφίμων και σε μία βιώσιμη διατροφή είναι η ευκαιρία για βελτίωση του τρόπου ζωής, της υγείας και του περιβάλλοντος.

Στόχοι: Οι μαθητές/μαθήτριες να:

  • αναγνωρίσουν ότι η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» θα συμβάλει στην αντιμετώπιση της επισιτιστικής ασφάλειας μέσα από την προώθηση της βιώσιμης διατροφής,
  • επεξηγούν νέες έννοιες σχετικές με τη βιώσιμη διατροφή και να τις συσχετίζουν με τις διατροφικές τους επιλογές σε τρόφιμα και προϊόντα,
  • επαναπροσδιορίσουν τα σημερινά πρότυπα κατανάλωσης τροφίμων που είναι μη βιώσιμα τόσο από άποψη υγείας όσο και από περιβαλλοντική άποψη,
  • αναλύουν την «αξία των τροφίμων» μέσα από τη μελέτη πληροφοριών από τη συσκευασία των τροφίμων,
  • προτείνουν επισημάνσεις που θα μπορούσαν να υπάρχουν σε μία συσκευασία ώστε να διευκολύνουν την επιλογή υγιεινού και βιώσιμου τρόπου διατροφής προς όφελος της υγείας και της ποιότητας ζωής των καταναλωτών.

Υλικά και Μέσα:

Η/Υ ή tablets, διαδίκτυο, χαρτόνια, μολύβια, χρωματιστά, ψαλίδι

Ηλικιακή ομάδα: Ε΄- Στ΄ Δημοτικού, Α΄- Β΄ Γυμνασίου

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ:

Το πιο κάτω μάθημα εντάσσεται στη θεματική ενότητα «ΚΑΠ και Πείνα» του εκπαιδευτικού υλικού για την Κοινή Γεωργική Πολιτική. Βασίζεται κυρίως στον άξονα «Προστασία της υγείας και της ποιότητας των τροφίμων» όπου ο βασικός στόχος είναι η βελτίωση της ανταπόκρισης της γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στις απαιτήσεις της κοινωνίας όσον αφορά στα τρόφιμα και στην υγεία, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης για ασφαλή, θρεπτικά και βιώσιμα τρόφιμα, μείωση της σπατάλης τροφίμων, καθώς και για καλή μεταχείριση των ζώων.

Περίπου πριν από δέκα χιλιάδες χρόνια η έναρξη της γεωργικής δραστηριότητας άλλαξε ριζικά τη σχέση ανθρώπου-γη. Η μετάβαση από τη νομαδική ζωή των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στη στατική ζωή των γεωργών που εγκαταστάθηκαν μόνιμα σε ένα μέρος, επέτρεψε την εμφάνιση και ανάπτυξη μεγάλων πολιτισμών και έκανε δυνατή την αύξηση του πληθυσμού.

Τους τελευταίους δύο αιώνες, η μηχανοποίηση, η χρήση των ορυκτών καυσίμων και η τεχνολογική πρόοδος έχουν φέρει ριζική αλλαγή στο πώς οι άνθρωποι οργανώνουν τη ζωή τους, δημιουργώντας νέες κοινωνικές και οικονομικές δομές, με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί ο αγροτικός τρόπος ζωής για τον αστικό και η παραγωγή τροφίμων να έχει πλέον ανατεθεί σε πολυεθνικές εταιρείες και μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις. Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού είναι οι καταναλωτές/καταναλώτριες και όχι οι παραγωγοί, οι οποίοι εξαρτώνται από την παγκόσμια οικονομία της αγοράς για το καθημερινό ψωμί τους. Το αποτέλεσμα; Να μη γνωρίζουμε πού και πώς παράγεται η τροφή μας, να μη γνωρίζουμε το πραγματικό της κόστος, και το χειρότερο, να μη γνωρίζουμε τη διατροφική της αξία, που, κατά κοινή ομολογία, υποβαθμίζεται μέρα με τη μέρα.

Η ιδέα που ίσχυε κατά το παρελθόν όσον αφορά στην επιδίωξη απλά και μόνο επαρκούς προσφοράς τροφίμων δεν αποτελεί πλέον επαρκή πολιτική. Τα συστήματα τροφίμων χρησιμοποιούν πολλούς φυσικούς πόρους, μεταξύ άλλων τη γη, το έδαφος, το νερό και τον φώσφορο, καθώς και ενέργεια, για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων, την επεξεργασία, τη συσκευασία, τη μεταφορά, την ψύξη και αυτό έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στο περιβάλλον (απώλεια βιοποικιλότητας, αποδάσωση, υποβάθμιση του εδάφους, ρύπανση των υδάτων και της ατμόσφαιρας, εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου). Τα συστήματα τροφίμων είναι μία από τις αιτίες της κλιματικής αλλαγής και είναι έτσι δομημένα, ώστε και από την κλιματική αλλαγή να επηρεάζονται σημαντικά. Την ίδια στιγμή συνυπάρχουν ο υποσιτισμός, οι επιπτώσεις της υπεραφθονίας τροφίμων και η σπατάλη σε ορισμένα μέρη του πλανήτη. Περίπου 795 εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται, ο αριθμός των υπέρβαρων ή παχύσαρκων ατόμων παγκοσμίως έχει υπερβεί τα 1,4 δισεκατομμύρια ενήλικες (~30 % του συνολικού πληθυσμού ενηλίκων) ενώ το ένα τρίτο των τροφίμων που παράγονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο χάνεται ή σπαταλάται (~1,6 δισεκατομμύρια τόνους τροφίμων).

Πλέον, γίνεται αντιληπτό ότι η διατροφική επιλογή έχει πολλές συνέπειες, θετικές αλλά και επιβλαβείς. Μπορεί η ευρωπαϊκή γεωργία να είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον κόσμο και να εγγυάται την επισιτιστική ασφάλεια 500 και πλέον εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών, παρόλα αυτά ο τρόπος διατροφής των Ευρωπαίων καταναλωτών έχει συνέπειες στη ρύπανση (π.χ. οι πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης), το κλίμα, την υγεία, τη βιοποικιλότητα και άλλους τομείς. Η μέση πρόσληψη ενέργειας, κόκκινου κρέατος, σακχάρων, αλατιού και λιπαρών ουσιών εξακολουθεί να υπερβαίνει τις συστάσεις, ενώ η κατανάλωση σιτηρών ολικής άλεσης, οπωροκηπευτικών, ψυχανθών και ξηρών καρπών εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής. Τα πρότυπα κατανάλωσης τροφίμων είναι μη βιώσιμα και οι επιπτώσεις υπονομεύουν το μέλλον. Η υποστήριξη της καλύτερης και υγιεινότερης διατροφής και η προώθησης της μέσω συστημάτων τροφίμων που παρέχουν θρεπτικά τρόφιμα με στόχο μια υγιεινή διατροφή αποτελεί επείγουσα και επιτακτική ανάγκη στην Ευρώπη, τόσο όσον αφορά στην προσφορά όσο και στη ζήτηση. Από την πλευρά της προσφοράς, η παραγωγή των τροφίμων και ο τρόπος επεξεργασίας (π.χ. μέσω επαναπροσδιορισμού της σύνθεσης των τροφίμων), διανομής και διάθεσής τους στους καταναλωτές αποτελούν παράγοντες ζωτικής σημασίας, προκειμένου να καθοριστούν η προσβασιμότητα και η οικονομική προσιτότητα των τροφίμων που ενθαρρύνουν πιο υγιεινά διατροφικά πρότυπα. Από την πλευρά της ζήτησης, οι δημόσιες πολιτικές θα πρέπει να παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να επιλέγουν μια πιο υγιεινή διατροφή, π.χ. μέσω της εκπαίδευσης στα σχολεία, των εκστρατειών ευαισθητοποίησης, της επισήμανσης κ.λπ.

Η επιστήμη έχει αρχίσει να επαναπροσδιορίζει ποια είναι η ορθή διατροφή για τον 21ο αιώνα: βιώσιμη διατροφή από βιώσιμα συστήματα τροφίμων. Οι στρατηγικές και πολιτικές για την ενίσχυση της προσφοράς και της ζήτησης θρεπτικών τροφίμων είναι διασυνδεδεμένες και αλληλεξαρτώμενες. Κατά συνέπεια, θα πρέπει και η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) να αναπροσαρμοστεί και να σηματοδοτήσει τη μετάβαση προς μια πιο αειφόρο γεωργία, αφού δεν αποτελεί πλέον μία αυτόνομη πολιτική. Η ΚΑΠ θα χρειαστεί να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στις κοινωνικές προσδοκίες όσον αφορά στη βιώσιμη γεωργική παραγωγή, ιδίως δε την ασφάλεια και την ποιότητα των τροφίμων, καθώς και τα πρότυπα στον τομέα του περιβάλλοντος και της καλής μεταχείρισης των ζώων. Ως εκ τούτου η ΚΑΠ καλείται να υπηρετήσει τις επιταγές του πράσινου και ψηφιακού μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που θέτει η Πράσινη Συμφωνία για οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και της υπαίθρου ευρύτερα, δηλ. δίκαιο εισόδημα και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας για τους γεωργούς, προστασία των πολύτιμων φυσικών πόρων, καταπολέμηση και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, επαρκή, ποιοτικά και ασφαλή τρόφιμα για τους καταναλωτές, υπηρεσίες και θέσεις εργασίας στην ύπαιθρο.

Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ανακοινωθεί δύο στρατηγικές που αποτυπώνουν τους στόχους και τις προσδοκίες σε επίπεδο ΕΕ σε ό,τι αφορά τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό του πρωτογενούς και ευρύτερου αγροδιατροφικού τομέα, η στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» και η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα.

Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων, φέρνοντας σε επαφή τη φύση, τους γεωργούς, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές για να εργαστούν από κοινού για ένα ανταγωνιστικώς βιώσιμο μέλλον. Είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο θέτει μετρήσιμους στόχους για το 2030 και περιλαμβάνει 27 νέες δράσεις για ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων, ώστε να γίνει η Ευρώπη παγκόσμιο πρότυπο βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης.

Η Ευρωπαία Επίτροπος αρμόδια για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων, κ. Στέλλα Κυριακίδου, δήλωσε ότι η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» θα έχει θετικό αντίκτυπο σε όλους τους τρόπους παραγωγής, αγοράς και κατανάλωσης των τροφίμων μας, γεγονός που θα ωφελήσει την υγεία των πολιτών, των κοινωνιών και του περιβάλλοντός μας. Τόνισε, ακόμη, ότι η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» προσφέρει τη δυνατότητα να συνδυάσουμε τα συστήματα τροφίμων μας με την υγεία του πλανήτη μας, να εξασφαλίσουμε την επισιτιστική ασφάλεια και να ικανοποιήσουμε τις προσδοκίες των Ευρωπαίων για υγιεινά, ισότιμα κατανεμημένα και φιλικά προς το περιβάλλον τρόφιμα.

Εν προκειμένω η στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο πιάτο» επιδιώκει τη μείωση κατά 50% της χρήσης χημικών φυτοφαρμάκων και του κινδύνου που συνδέεται με αυτά και κατά 50% της χρήσης των πιο επικίνδυνων φυτοφαρμάκων έως το 2030, τη μείωση των απωλειών θρεπτικών ουσιών τουλάχιστον κατά 50%, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι δεν θα υπάρξει υποβάθμιση της γονιμότητας του εδάφους και με τον τρόπο αυτό θα μειωθεί η χρήση λιπασμάτων τουλάχιστον κατά 20% έως το 2030. Επίσης, επιδιώκει τη μείωση κατά 50% των πωλήσεων αντιμικροβιακών φαρμάκων για τα εκτρεφόμενα ζώα και τις υδατοκαλλιέργειες έως το 2030 και την αύξηση των εκτάσεων βιολογικής καλλιέργειας στο 25% της γεωργικής γης μέχρι το 2030.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες, αλιείς και παραγωγοί προϊόντων υδατοκαλλιέργειας διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην εν λόγω μετάβαση σε ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο σύστημα τροφίμων όπως για παράδειγμα η γεωργία ακριβείας, η αγρο-οικολογία (συμπεριλαμβανομένης της βιολογικής γεωργίας) κλπ. Πρέπει να μετασχηματίσουν ταχύτερα τις μεθόδους παραγωγής τους,  μέσα από τη χρηματοδοτική στήριξη που θα λάβουν από την ΚΓΠ, και να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο τρόπο τις λύσεις που βασίζονται στη φύση, την τεχνολογία, την ψηφιακή τεχνολογία και το διάστημα για να επιτύχουν καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά στο κλίμα και στο περιβάλλον, να αυξήσουν την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και να μειώσουν και να βελτιστοποιήσουν τη χρήση των συντελεστών παραγωγής (π.χ. φυτοφάρμακα, λιπάσματα). Η βιωσιμότητα ως εμπορικό σήμα της Ευρώπης θα ανοίξει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και θα διαφοροποιήσει τις πηγές εισοδήματος για τους Ευρωπαίους γεωργούς και αλιείς.

Όσον αφορά την ενδυνάμωση των καταναλωτών η παροχή σαφών πληροφοριών που διευκολύνει την επιλογή υγιεινού και βιώσιμου τρόπου διατροφής θα είναι προς όφελος της υγείας και της ποιότητας ζωής τους και θα μειώσει το κόστος όσον αφορά στην υγεία. Δημιουργία ενός πλαισίου επισήμανσης βιώσιμων τροφίμων, ακόμα και ψηφιακά, που θα καλύπτει τις διατροφικές, κλιματικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές πτυχές των τροφίμων καθώς επίσης ενδείξεις καταγωγής ή προέλευσης σε ορισμένα προϊόντα ώστε να είναι ενημερωμένοι και να προβαίνουν σε υγιεινές και βιώσιμες διατροφικές επιλογές.

Έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με τίτλο «Δεκαετία Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για τη Διατροφή (2016-2025)», που αποσκοπεί στην ανάληψη εντατικής δράσης για την εξάλειψη της πείνας και της δυσθρεψίας σε παγκόσμιο επίπεδο και στη διασφάλιση της καθολικής πρόσβασης σε υγιεινότερη και πιο βιώσιμη διατροφή — για όλους τους ανθρώπους, όποιοι και αν είναι και ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους, τη διασύνδεση με τους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης και συγκεκριμένα με τον Στόχο 2 «Μηδενική πείνα» αλλά ακόμη και το ότι ο ΟΗΕ χαρακτήρισε το έτος 2021 ως «Διεθνές Έτος φρούτων και λαχανικών» καλούμαστε ως καταναλωτές να αναζητήσουμε εναλλακτικά την προσωπική μας διασύνδεση με τον παραγωγό και το προϊόν που απολαμβάνουμε, μαθαίνοντας να σεβόμαστε τη γη και το περιβάλλον και να προμηθευόμαστε φρέσκα, υγιεινά, αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα από την περιοχή μας, όπου θα γνωρίζουμε πώς καλλιεργούνται ή πώς παρασκευάζονται, καθώς θα μπορούμε κάθε στιγμή να επισκεφθούμε το αγρόκτημα ενισχύοντας τις παραδοσιακές και τοπικές ποικιλίες σε φρούτα, λαχανικά και κρέας. Πλέον η βιώσιμη διατροφή και η εκτίμηση της «αξίας των τροφίμων» πρέπει να είναι αναφαίρετο μας δικαίωμα αλλά και βασική μας επιδίωξη.

Επιπρόσθετο υλικό σε ιστοσελίδες

https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal/actions-being-taken-eu/farm-fork_el?fbclid=IwAR3ebjuJAcCpxtTCs40aD-1aGFButv36D-xxHzv6Qg0dWqDdXTHTZaNKY34

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:52020DC0381

https://gr.euronews.com/2020/05/20/mia-endekada-erotapantiseis-gia-tin-stratigiki-apo-to-agroktima-sto-spiti

https://www.facebook.com/foecyprus/videos/382554719691394

https://gaiacongress2020.c-gaia.gr/uploads/EKDOSH%207ou%20SYNEDRIOY%2017_24%20GR%20final-compressed.pdf

https://dialogos.com.cy/dyo-stratigikes-gia-viopoikilotita-kai-viosimo-systima-trofimon/

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52018IE4568&from=EN

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.C_.2016.303.01.0064.01.ELL&toc=OJ%3AC%3A2016%3A303%3ATOC#ntr14-C_2016303EL.01006401-E0014

ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Βήμα 1  

Γράφεται στον πίνακα η φράση «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» και προτρέπονται οι μαθητές/μαθήτριες να πουν ελεύθερα και αυθόρμητα λέξεις ή μικρές φράσεις που τους έρχονται στο μυαλό, μέσα από την τεχνική της ιδεοθύελλας, και γράφονται στον πίνακα.

Ακολούθως ο/η εκπαιδευτικός παρουσιάζει στους/στις μαθητές/μαθήτριες το βίντεο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «From farm to fork» (https://www.facebook.com/EURepresentationGreece/videos/673740763463475) και αναφέρει στους/στις μαθητές/μαθήτριες ότι «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» είναι το θέμα μίας στρατηγικής την οποία παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 20 Μαΐου 2020, ως μια από τις βασικές δράσεις στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Είναι ένα σχέδιο δράσης, για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων το οποίο φέρνει σε επαφή τη φύση, τους γεωργούς, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές για να εργαστούν από κοινού για ένα βιώσιμο μέλλον. Στη συνέχεια παρουσιάζονται στην ολομέλεια της τάξης με τη χρήση βιντεοπροβολέα τρεις δηλώσεις σχετικές με τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» και καλούνται οι μαθητές/μαθήτριες να εντοπίσουν λέξεις ή φράσεις που θεωρούν ότι ορίζουν/χαρακτηρίζουν αυτήν τη στρατηγική. Ακούγονται στην ολομέλεια οι απόψεις τους και καταγράφονται στον πίνακα λέξεις-κλειδιά αναδιαμορφώνοντας τον εννοιολογικό χάρτη και προσδιορίζοντας τη στρατηγική.

Βήμα 2

Ο/Η εκπαιδευτικός προβληματίζει τους/τις μαθητές/μαθήτριες αν γνωρίζουν κάποιες από αυτές τις έννοιες, τις οποίες κατέγραψαν στον εννοιολογικό χάρτη και που σχετίζονται με τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο».

Με σκοπό να γνωρίσουν καλύτερα κάποιες από αυτές, οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε ομάδες (4-5 ατόμων), για να παίξουν ένα παιχνίδι ντόμινο. Μέσα από το παιχνίδι «ντόμινο» με τη βοήθεια εικόνων και φράσεων/λέξεων, θα εισαχθούν σε έννοιες γύρω από τη διατροφή και θα μπορούν στο τέλος της δραστηριότητας να δίνουν ορισμούς και να κατανοούν βασικές έννοιες όπως π.χ. βιώσιμα τρόφιμα, ΚΑΠ, οργανικό, επισιτιστική ασφάλεια κ.λπ..

Η κάθε ομάδα θα έχει στη διάθεση της, 28 κάρτες ντόμινο (λέξεις/φράσεις/εικόνες). Οι μαθητές/μαθήτριες μοιράζονται τις κάρτες ντόμινο (παίρνουν από 6-7 κάρτες) μεταξύ τους. Ο/Η μαθητής/μαθήτρια που κρατά την πρώτη κάρτα (ΑΡΧΗ) την τοποθετεί στο τραπέζι για να ξεκινήσει το παιχνίδι. Οι μαθητές/μαθήτριες μελετούν τις κάρτες που κρατούν και αυτός/αυτή που εντοπίζει την κάρτα (λέξη/φράση/εικόνα) που πρέπει να ακολουθήσει, την τοποθετεί δίπλα στην πρώτη κάρτα. Το παιχνίδι συνεχίζεται με την ίδια διαδικασία μέχρι να τελειώσουν όλες οι κάρτες και να τοποθετηθούν σωστά στη σειρά. 

Το παιχνίδι υπάρχει και σε ηλεκτρονική μορφή και ένας/μια μαθητής/μαθήτρια αναλαμβάνει να τοποθετεί τις κάρτες που επιλέγονται κάθε φορά στον υπολογιστή/tablet, για να επαληθεύει αν είναι σωστή η επιλογή της κάρτας. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται αυτόματη επαλήθευση για την ορθότητα της επιλογής, αλλά και ταυτόχρονα οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλύπτουν έννοιες που μπορεί να μην γνωρίζουν τη σημασία τους.

Στη συνέχεια, οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να επιλέξουν ένα προϊόν που ανήκει στις διατροφικές τους προτιμήσεις, να μελετήσουν τη συσκευασία, να εντοπίσουν τις πληροφορίες που τους δίνει για το προϊόν και να καταγράψουν αυτές τις πληροφορίες στον πίνακα που υπάρχει στο φύλλο εργασίας 1. Στον κύκλο ζωγραφίζουν ή περιγράφουν το προϊόν τους και έξω από τον κύκλο καταγράφουν τις πληροφορίες. Με βάση τα στοιχεία και τις πληροφορίες που δόθηκαν και από το παιχνίδι Ντόμινο ζητείται από τους/τις μαθητές/μαθήτριες να δώσουν απαντήσεις σε ερωτήματα/προβληματισμούς. (Φύλλο Εργασίας 2)

Βήμα 3

Οι μαθητές/μαθήτριες παρακολουθούν βίντεο σχετικά με την επιλογή που έχουμε για ένα εναλλακτικό σύστημα τροφίμων που προστατεύει το περιβάλλον, ενδυναμώνει τις τοπικές κοινωνίες και προωθεί την ασφάλεια τροφίμων, με τίτλο «Τι είναι η επισιτιστική κυριαρχία;», στον σύνδεσμο https://www.facebook.com/foecyprus/videos/382554719691394. Στη συνέχεια ο/η εκπαιδευτικός αναφέρει στους/στις μαθητές/μαθήτριες ότι θα συμμετέχουν σε μία εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών και μαθητριών του σχολείου τους αλλά και των γονιών για αλλαγή των διατροφικών τους επιλογών προς υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα. Η κάθε ομάδα αφού μελετήσει τις πηγές (κείμενα/βίντεο/προϊόντα) που της δίνονται θα πρέπει να ετοιμάσει μια μικρή παρουσίαση/διαφήμιση/πόστερ/λογότυπο, την οποία θα παρουσιάσει στην ολομέλεια.

Ο/Η εκπαιδευτικός αναλαμβάνει τον ρόλο του συντονιστή, ενώ οι μαθητές/μαθήτριες αξιοποιούν τα υλικά που τους δίνονται (χαρτόνια, χρώματα, ψαλίδι, γόμα, κ.λπ.), για να ετοιμάσουν αυτό που θα παρουσιάσουν.

Αξιολόγηση

Οι μαθητές/μαθήτριες καλούνται να πατήσουν στον πιο κάτω σύνδεσμο για να παίξουν ένα κουίζ με 10 ερωτήματα, ως ανατροφοδότηση, για να διαφανούν ενδεχόμενες παρανοήσεις και το επίπεδο κατανόησης γύρω από τα βιώσιμα τρόφιμα.

https://quizizz.com/join/quiz/6013c5751ed701001c0f4aef/start?studentShare=true

Διαδικτυακό μάθημα

Επιπρόσθετα οι μαθητές/μαθήτριες μπορούν να αξιοποιήσουν και το διαδικτυακό μάθημα «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» το οποίο αποτελεί προέκταση του αντίστοιχου σχεδίου μαθήματος, στον πιο κάτω σύνδεσμο:

https://sway.office.com/CGS02vzwKbAq5w9R?accessible=true

ΔΗΛΩΣΕΙΣ:

Από το αγρόκτημα στο πιάτο: για μια Ευρώπη με πιο υγιεινά και βιώσιμα τρόφιμα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παράγονται και καταναλώνονται τα τρόφιμα στην Ευρώπη. Η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» έχει ως σκοπό να στρέψει το σημερινό σύστημα τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς ένα βιώσιμο πρότυπο. Βασικοί κύριοι στόχοι της στρατηγικής είναι η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων με την ουσιαστική μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων, αντιμικροβιακών φαρμάκων και λιπασμάτων και την αύξηση της βιολογικής γεωργίας, η εξασφάλιση επαρκών, οικονομικά προσιτών και θρεπτικών τροφίμων χωρίς υπέρβαση των ορίων του πλανήτη, η προώθηση πιο βιώσιμης κατανάλωσης τροφίμων και υγιεινής διατροφής και η μείωση της απώλειας και της σπατάλης τροφίμων.

Πηγή: https://www.consilium.europa.eu/el/policies/from-farm-to-fork/

Στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» της ΕΕ: αλλάζουμε τον τρόπο που παράγουμε και καταναλώνουμε την τροφή μας

Η Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, κ. Στέλλα Κυριακίδου ανάφερε ότι η πανδημία του κορονοϊού έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό το πώς ζούμε, πώς εργαζόμαστε, πώς αλληλεπιδρούμε, ακόμη και το πώς βλέπουμε το μέλλον μας. Μια κρίση που ξεκίνησε από τον τομέα της υγείας έχει πλέον επιπτώσεις σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων η γεωργία και η βιομηχανία τροφίμων μας. Η επισιτιστική ασφάλεια απειλείται σε όλο τον πλανήτη και πολλοί άνθρωποι αδυνατούν να εκπληρώσουν την πλέον βασική τους ανάγκη — την τροφή. Ο τρόπος με τον οποίο παράγουμε καταστρέφει τον πλανήτη μας και τα οικοσυστήματά μας. Σπαταλάμε το ένα πέμπτο των τροφίμων που παράγουμε, τη στιγμή που 36 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για ένα καθημερινό ποιοτικό γεύμα. Το κόστος για τα συστήματα υγείας εξακολουθεί να αυξάνεται, καθώς πάνω από το 50% του ενήλικου πληθυσμού της ΕΕ είναι υπέρβαρο. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Πρέπει να αλλάξουμε. Και πρέπει να αναπτύξουμε τη θέληση για αλλαγή.

Πηγή: https://www.gastronomos.gr/gr/

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα           «Πιο βιώσιμα συστήματα τροφίμων»

Στον κόσμο σήμερα συνυπάρχουν ο υποσιτισμός και οι επιπτώσεις της υπεραφθονίας τροφίμων. Περίπου 795 εκατομμύρια άνθρωποι υποσιτίζονται, ενώ ο αριθμός των υπέρβαρων ή παχύσαρκων ατόμων παγκοσμίως έχει υπερβεί τα 1,4 δισεκατομμύρια ενήλικες, περίπου το 30 % του συνολικού πληθυσμού ενηλίκων. Παράλληλα, τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την παχυσαρκία αυξάνονται ραγδαία τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις αναπτυγμένες χώρες. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν έντονες ανισορροπίες στον τρόπο με τον οποίο παράγονται, διανέμονται και καταναλώνονται τα τρόφιμα. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών έχει σημειωθεί μια διατροφική μεταστροφή, με αποτέλεσμα την αλλαγή του τρόπου παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων. Οι διατροφικές συνήθειες σε παγκόσμιο επίπεδο μετατοπίζονται προς συνθετότερα προϊόντα, περισσότερο κρέας και γαλακτοκομικά είδη, περισσότερη ζάχαρη και ποτά που περιέχουν ζάχαρη.

Πηγή: https://eur-lex.europa.eu/legal content/EL/

ΚΑΡΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ «ΝΤΟΜΙΝΟ»:
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Το περιεχόμενο της παρούσας σελίδας απηχεί τις απόψεις του συντάκτη/της συντάκτριας μόνο, ο οποίος/η οποία φέρει την αποκλειστική ευθύνη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει καμία ευθύνη για τη χρήση των πληροφοριών που περιέχει