ΜΑΘΗΜΑ 1: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΕΩΝ

Μάθημα 1

Τίτλος: Γεωργία ώρα μηδέν! Οι νέοι αγρότες και οι νέες αγρότισσες αναλαμβάνουν δράση!

Τάξη:  Ε’ και Στ’ Δημοτικού και Γυμνάσιο

Σύνδεσμος μαθήματος: https://view.genial.ly/5fe045226157fe0d6918db55/presentation-kap-kai-texnologia

Σύντομη περιγραφή περιεχομένου:

Το διαδικτυακό μάθημα αποτελεί προέκταση του αντίστοιχου μαθήματος τάξης «Ανάπτυξη επιχειρηματικότητας νέων». Οι μαθητές/μαθήτριες μέσα από τη διαδραστική παρουσίαση επιδιώκεται να ενισχύσουν τις γνώσεις τους για σύγχρονα θέματα καινοτομίας και τεχνολογίας που χρησιμοποιούνται σε καλλιέργειες και να νιώσουν εξοικειωμένοι αφού η τεχνολογία είναι συνυφασμένη με την καθημερινότητά τους. Παράλληλα επιδιώκεται η καλλιέργεια θετικών στάσεων έτσι ώστε οι μαθητές/μαθήτριες ως νέοι πολίτες/νέες πολίτιδες αυτής της χώρας να μπορούν να δουν τους εαυτούς τους ως εν δυνάμει νέους αγρότες και νέες αγρότισσες συνδυάζοντας την τεχνολογία με τις αγροτικές επιχορηγήσεις (ΚΑΠ).  Επιπλέον θα ερευνήσουν τις θετικές επιπτώσεις που έχουν οι νέες τεχνολογίες στην αειφόρο διαχείριση των γεωργικών πόρων. Στο τέλος συμμετέχουν σε ένα παιχνίδι quiz για να αξιολογήσουν τα όσα έχουν μάθει.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΠ: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σκοπός: Οι μαθητές/μαθήτριες να αντιληφθούν την αναγκαιότητα εκσυγχρονισμού του αγροτικού τομέα μέσα από την προσέλκυση νέων αγροτών/αγροτισσών και την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητάς τους υιοθετώντας καινοτόμες μεθόδους, πρακτικές και τεχνολογικά επιτεύγματα με γνώμονα την αειφορία.

Στόχοι: Οι μαθητές/μαθήτριες να:

  • Αξιολογήσουν τις επιπτώσεις του μεγάλου μέσου όρου ηλικίας των αγροτών/αγροτισσών στην Ευρώπη.
  • Εισηγηθούν τρόπους με τους οποίους οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες μπορούν να συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό του αγροτικού τομέα με στόχο την αειφορία.
  • Ενημερωθούν για την ΚΑΠ και τις ευκαιρίες που προσφέρει η ΕΕ σε νέους/νέες αγρότες/αγρότισσες για ενίσχυση της επιχειρηματικότητάς τους.
  • Γνωρίσουν καινοτόμες μεθόδους και πρακτικές που εφαρμόζονται στον αγροτικό τομέα.
  • Αναπτύξουν θετικές στάσεις προς τα αγροτικά επαγγέλματα.
  • Προτείνουν ένα επιχειρηματικό πλάνο για ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας νέων αγροτών/αγροτισσών.

Υλικά και Μέσα: Φύλλα εργασίας, πληροφοριακό υλικό

Ηλικιακή ομάδα: Ε΄, Στ΄ Δημοτικού και Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ/ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ:

Ο αγροτικός τομέας στην ΕΕ χαρακτηρίζεται από τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού. Ενώ οι αγρότες/αγρότισσες μεγαλύτερης ηλικίας συνταξιοδοτούνται, οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες που θα μπορούσαν να τους/τις αντικαταστήσουν είναι όλο και λιγότεροι. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις για το μέλλον του αγροτικού τομέα στην Ευρώπη όπως:

  • Ανεπαρκή εφοδιασμό σε τρόφιμα για τους/τις πολίτες της ΕΕ και για την επισιτιστική ασφάλεια σε παγκόσμια κλίμακα. Ο αγροτικός τομέας συνιστά τη βάση της διατροφικής αλυσίδας μας. Η ανανέωση των γενεών είναι, επομένως, ουσιαστικής σημασίας για τη διατήρηση και την ανάπτυξη αγροτικών δραστηριοτήτων, καθώς και για τη διασφάλιση αξιόπιστου εφοδιασμού σε υγιεινά, θρεπτικά προϊόντα σε προσιτές τιμές.
  • Μη ανταγωνιστικότητα των αγροτικών προϊόντων. Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν, όντως, ότι οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες επιτυγχάνουν επίπεδο αποτελεσματικότητας υψηλότερο από τον μέσο όρο, σε ό,τι αφορά τη μέση απόδοση ανά εκμετάλλευση, ανά μονάδα αγροτικής γης και ανά μονάδα εργατικού δυναμικού, και ότι είναι καλύτερα καταρτισμένοι/καταρτισμένες από τους/τις αγρότες/αγρότισσες μεγαλύτερης ηλικίας.
  • Μη περιβαλλοντική βιωσιμότητα, εφόσον οι αγρότες/αγρότισσες παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τοπίων μας και στη διαχείριση των φυσικών πόρων. Είναι γνωστό ότι η εγκατάλειψη της γης, για παράδειγμα, έχει αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
  • Υποβάθμιση των αγροτικών περιοχών μας οι οποίες, για τη γενική, ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξή τους, στηρίζονται στην ανανέωση των γενεών σε σταθερή βάση. Ο αγροτικός τομέας αποτελεί τον πυρήνα της αγροτικής ζωής, δεδομένου ότι οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις συμβάλλουν σημαντικά στην αγροτική οικονομία, όχι μόνο με τις αγροτικές τους δραστηριότητες, αλλά και με συμπληρωματικές δραστηριότητες, όπως η μεταποίηση στον χώρο της εκμετάλλευσης, η άμεση πώληση, ο αγροτικός τουρισμός ή οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Επιπλέον, οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες απασχολούν περισσότερο εργατικό δυναμικό στις εκμεταλλεύσεις τους από τον μέσο όρο.

Δεν αμφισβητείται επομένως το γεγονός ότι η Ευρώπη έχει ανάγκη τους/τις αγρότες/αγρότισσες της, οφείλει, όμως, να διασφαλίσει ότι θα υπάρχουν πάντα νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες που θα παίρνουν τη σκυτάλη από αυτούς που αποχωρούν με σύνταξη. Είναι, βέβαια, σημαντικό να ενθαρρυνθούν η δημιουργία και η ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων στον αγροτικό τομέα.

Έτσι, οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της μεταρρύθμισης που υιοθετήθηκε το 2013. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καθιέρωσε ένα ισχυρό μέσο – μία σύγχρονη και προσανατολισμένη στο μέλλον αγροτική πολιτική – η οποία θα εφαρμοστεί σ’ ολόκληρη την Ευρώπη με ένα σύστημα το οποίο βοηθά τους/τις νέους/νέες να επενδύσουν στον αγροτικό τομέα.

Περιλαμβάνει μέτρα τα οποία είναι και ειδικά για νέους/νέες αγρότες/αγρότισσες και υποχρεωτικά για τα κράτη μέλη, γεγονός που ενισχύει σημαντικά τη στήριξη που παρέχεται τώρα στους/στις νέους/νέες αγρότες/αγρότισσες. Ειδικότερα, ένα ισχυρό πλαίσιο στήριξης για νέους/νέες αγρότες/αγρότισσες αποτελεί τώρα βασικό στοιχείο της νέας ΚΑΠ. Υπάρχει ένα ευρύ φάσμα μέτρων στήριξης στη διάθεση των νέων αγροτών/αγροτισσών στο πλαίσιο των νέων προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, με έμφαση σε μέτρα στήριξης αγροτών/αγροτισσών, οι οποίοι/οποίες ιδρύουν για πρώτη φορά μία αγροτική επιχείρηση. Εναπόκειται στα κράτη μέλη να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση αυτού του νέου ευνοϊκού πλαισίου προς όφελος της επόμενης γενεάς ευρωπαίων αγροτών/αγροτισσών.

Ο συνδυασμός των υψηλότερων άμεσων ενισχύσεων και της παροχής συγκεκριμένης βοήθειας για την ίδρυση αγροτικής εκμετάλλευσης θα καταστήσει ευκολότερο για τους/τις νέους/νέες να εισέρχονται στο αγροτικό επάγγελμα. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το συμφέρον της Ευρώπης – οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες είναι δυναμικοί και καινοτόμοι. Θα διατηρήσουν τον εξελισσόμενο και ανταγωνιστικό χαρακτήρα του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα. Ο αγροτικός τομέας θα συνεχίσει να παράγει θρεπτικά τρόφιμα σε προσιτές τιμές —κάτι που χρειάζονται όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες για να παραμείνουν υγιείς. Παράλληλα, οι νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες θα διατηρήσουν την ύπαιθρο ζωντανή και σε καλή περιβαλλοντική κατάσταση.

Το μάθημα που περιγράφεται (Ανάπτυξη επιχειρηματικότητας νέων) εντάσσεται στη θεματική ενότητα «Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα» του εκπαιδευτικού υλικού για την Κοινή Αγροτική Πολιτική.

Βασίζεται κυρίως στον άξονα 7 (επτά) της ΚΑΠ ο οποίος αφορά στην ανανέωση των γενεών και βασικός του στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός του αγροτικού τομέα μέσω της προσέλκυσης νέων και της βελτίωσης της επιχειρηματικής τους ανάπτυξης.

 

Βιβλιογραφικές Πηγές

Eurostat Statistics Explained. Archive: Farmers in the EU.  Ανακτήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου από: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics explained/index.php?title=Archive:Farmers_in_the_EU_-_statistics

Ypaithros.gr. Εφημερίδα για την αγροτική ανάπτυξη, αγροτικά νέα (2020) Καινοτομία, το πράσινο εργαλείο υλοποίησης της πράσινης συμφωνίας στη γεωργία Ανακτήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου από: https://www.ypaithros.gr/kainotomia-basiko-ergaleio-ylopoiisis-prasinis-symfonias-georgia/?cli_action=1607498552.58

Ευρωπαϊκή Ένωση (2015) ΚΓΠ και νέοι αγρότες. Ανακτήθηκε στις 12 Ιανουαρίου από: http://publications.europa.eu/resource/cellar/a4dbd4d5-b12a-4a3d-99ee 56f4bcd325b3.0011.02/DOC

Ευρωπαική Ένωση (2017) Γιατί χρειαζόμαστε μια Κοινή Αγροτική Πολιτική Ανακτήθηκε στις 14 Ιανουαρίου από: http://publications.europa.eu/resource/cellar/f08f5f20-ef62-11e6-8a35-01aa75ed71a1.0020.01/DOC_1

Ευρωπαϊκή Ένωση (2019) Βασικοί στόχοι πολιτικής για την ΚΓΠ του μέλλοντος. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου από: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/future-cap/key-policy-objectives-future-cap_el

Ευρωπαϊκή Ένωση (2019) Στήριξη προς νέους αγρότες Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου από: https://europa.eu/investeu/projects/help-young-farmers_el

Ευρωπαϊκή Ένωση (2020) Συστήματα γεωργικής γνώσης και καινοτομίας-Ενθαρρύνοντας τη δημιουργικότητα και τη μάθηση Ανακτήθηκε στις 12 Ιανουαρίου από: https://ec.europa.eu/eip/agriculture/sites/agri-eip/files/eip-agri_brochure_agricultural_knowledge_innovation_systems_2018_gr_web.pdf

 

Ιστοσελίδες με επιπρόσθετο υλικό για τον/την εκπαιδευτικό

Βασικοί στόχοι πολιτικής για την ΚΓΠ του μέλλοντος https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/cap-glance_el

Εκπομπή Εύφορη ΓηΕΥΦΟΡΗ ΓΗ “Οι καλύτεροι νέοι αγρότες στην Ευρώπη”  https://www.youtube.com/watch?v=v7KdEvWYcvs

Ένας σπόρος τους άλλαξε τη ζωή: Το ελληνικό χωριό που έχει έναν περιζήτητο θησαυρό στα χωράφια του https://www.ethnos.gr/ellada/139876_enas-sporos-toys-allaxe-ti-zoi-elliniko-horio-poy-ehei-enan-perizitito-thisayro-sta

Έξι ιστορίες επιτυχίας από όλη την Ελλάδα  http://agroepidotiseis.blogspot.com/2017/08/6.html

Τρεις γενιές αγροτών-Εικονογραφημένο παραμύθι. Εκδόσεις ΕΕ. https://op.europa.eu/el/publication-detail/-/publication/61abefc0-ae19-4258-895e-3f6fe97c84bc

Αγρότης της χρονιάς 2020 – Χρήστος Ζαγάρης  (παράδειγμα νέου αγρότη) https://www.youtube.com/watch?v=ZtKY1ulGIyk

 

ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Σημείωση: Οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε 4 – 5 ομάδες μικτής ικανότητας ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών/μαθητριών. O/H εκπαιδευτικός έχει κυρίως συντονιστικό ρόλο καθ΄ όλη τη διάρκεια του μαθήματος.

 

Βήμα 1: Αναγκαιότητα προσέλκυσης νέων αγροτών/αγροτισσών (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1)  

Οι μαθητές/μαθήτριες, στις ομάδες τους, καλούνται να μελετήσουν και να σχολιάσουν το διάγραμμα στο φύλλο εργασίας 1 (βλ. φύλλο εργασίας 1). Στη συνέχεια, συμπληρώνουν τον πίνακα που ακολουθεί σχετικά με το πρόβλημα που φαίνεται να παρουσιάζεται, τις συνέπειες για το μέλλον της Ευρώπης καθώς και την ανάγκη που αναδεικνύεται για αλλαγή στον αγροτικό τομέα. Ανακοινώνονται οι απαντήσεις των μαθητών/μαθητριών στην ολομέλεια της τάξης και ακολουθεί συζήτηση αναφορικά με το τι χρειάζεται να αλλάξει στον αγροτικό τομέα στην Ευρώπη. Αναμένεται οι μαθητές/μαθήτριες να αναφερθούν στο πρόβλημα της γερασμένης ηλικιακής διάρθρωσης του αγροτικού τομέα το οποίο επιφέρει σημαντικές συνέπειες ανάμεσα στις οποίες είναι η επισιτιστική ασφάλεια σε παγκόσμια κλίμακα, η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και η μη αειφορική διαχείριση του περιβάλλοντος. Αναμένεται επίσης οι μαθητές/μαθήτριες να καταλήξουν στην αναγκαιότητα που αναδεικνύεται για προσέλκυση νέων αγροτών/αγροτισσών.

Βήμα 2: ΚΑΠ και νέοι/νέες αγρότες/αγρότισσες (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2)

Βήμα 3: Καινοτόμα παραδείγματα μεθόδων/πρακτικών από νέους/νέες αγρότες/αγρότισσες (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3)

Στη συνέχεια, κάθε ομάδα παίρνει το φύλλο εργασίας 3 (βλ. φύλλο εργασίας 3)  το οποίο αφορά κάποια παραδείγματα μεθόδων και πρακτικών από νέους/νέες αγρότες/αγρότισσες που εφαρμόστηκαν στις επιχειρήσεις τους αφού είχαν λάβει στήριξη μέσω της ΚΑΠ. Αφού διαβάσουν τα παραδείγματα αυτά, οι μαθητές/μαθήτριες καταγράφουν στο φύλλο εργασίας τις καινοτομίες που εφαρμόστηκαν σε κάθε περίπτωση και τους τρόπους που συμβάλλουν στην αειφόρο αγροτική παραγωγή. Ανακοινώνονται οι απαντήσεις των μαθητών/μαθητριών στην ολομέλεια της τάξης και ακολουθεί συζήτηση.

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Το περιεχόμενο της παρούσας σελίδας απηχεί τις απόψεις του συντάκτη/της συντάκτριας μόνο, ο οποίος/η οποία φέρει την αποκλειστική ευθύνη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει καμία ευθύνη για τη χρήση των πληροφοριών που περιέχει